Diagnoza ADHD u dorosłych
Podejrzewasz ADHD?
Sprawdź, jak wygląda profesjonalna diagnoza
Masz trudności z koncentracją, organizacją, planowaniem, kończeniem zadań albo regulacją emocji i zastanawiasz się, z czego wynikają?
Diagnoza ADHD u dorosłych nie polega na wykonaniu jednego testu. To proces, podczas którego psycholog szczegółowo analizuje obecność objawów, historię funkcjonowania oraz wpływ trudności na różne obszary życia.
W NeuroVitalis diagnoza ADHD opiera się na szczegółowym wywiadzie
oraz DIVA-5 – standaryzowanym, ustrukturyzowanym wywiadzie diagnostycznym dla osób dorosłych.
DIVA-5 zostało opracowane w oparciu o kryteria diagnostyczne DSM-5.
Spotkanie diagnostyczne trwa zazwyczaj około 2–3 godzin. Jest to czas potrzebny na dokładne omówienie obecnych trudności, historii rozwoju i funkcjonowania pacjenta.
Po zakończeniu procesu diagnostycznego pacjent otrzymuje pisemną opinię psychologiczną, w której psycholog przedstawia wnioski dotyczące obecności lub braku objawów ADHD.
Podejrzewasz ADHD? Umów diagnozę w NeuroVitalis w Gdańsku.
ADHD to więcej niż problemy z koncentracją
W ostatnich latach coraz więcej osób zaczyna zastanawiać się, czy doświadczane przez nie trudności mogą mieć związek z ADHD.
To ważne, ponieważ ADHD u dorosłych przez wiele lat mogło pozostawać nierozpoznane.
Jednocześnie problemy z koncentracją, prokrastynacja czy impulsywność same w sobie nie oznaczają ADHD.
Podobne trudności mogą występować między innymi w związku z:
-
przewlekłym stresem,
-
przemęczeniem,
-
problemami ze snem,
-
zaburzeniami lękowymi,
-
depresją,
-
przeciążeniem,
-
innymi trudnościami psychicznymi lub zdrowotnymi.
Dlatego profesjonalna diagnoza ADHD nie polega na sprawdzeniu, czy osoba rozpoznaje siebie w internetowej liście objawów.
Liczy się cały obraz funkcjonowania – obecne objawy, ich historia, funkcjonowanie w dzieciństwie, wpływ trudności na codzienne życie oraz inne możliwe przyczyny zgłaszanych problemów.
Objawy ADHD u dorosłych i kryteria diagnozy
ADHD u dorosłych może przejawiać się m.in. trudnościami z koncentracją, organizacją i planowaniem, odkładaniem zadań, zapominaniem, impulsywnością czy regulacją emocji. Objawy mogą wpływać na pracę, naukę, relacje i codzienne obowiązki.
Sam pojedynczy objaw nie oznacza jednak ADHD. W diagnozie ważny jest cały obraz funkcjonowania, w tym:
-
objawy obecne już w dzieciństwie – ADHD nie pojawia się nagle w dorosłości, choć jego trudności mogą stać się bardziej widoczne dopiero później,
-
występowanie objawów w różnych obszarach życia – np. w pracy, domu, nauce czy relacjach,
-
wpływ objawów na codzienne funkcjonowanie – trudności powinny mieć rzeczywiste znaczenie dla życia pacjenta,
-
wykluczenie innych przyczyn – podobne objawy mogą towarzyszyć m.in. przewlekłemu stresowi, przemęczeniu, problemom ze snem, depresji czy zaburzeniom lękowym.
Dlatego diagnoza ADHD to nie wynik internetowego testu ani liczba zaznaczonych objawów. Liczy się ich historia, nasilenie, sposób występowania oraz wpływ na funkcjonowanie.
DIVA-5 – na czym polega wywiad diagnostyczny ADHD?
W diagnostyce ADHD wykorzystujemy DIVA-5, czyli ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny przeznaczony do oceny ADHD u osób dorosłych.
Podczas wywiadu analizowane są objawy związane między innymi z:
-
nieuwagą,
-
impulsywnością,
-
nadruchliwością,
-
organizacją i planowaniem,
-
wykonywaniem codziennych obowiązków,
-
funkcjonowaniem zawodowym i edukacyjnym,
-
relacjami z innymi osobami.
Istotną częścią wywiadu jest również historia funkcjonowania w dzieciństwie. Pozwala ona sprawdzić, czy charakterystyczne trudności były obecne już na wcześniejszych etapach życia.
DIVA-5 pomaga uporządkować informacje dotyczące objawów oraz ich konsekwencji w codziennym funkcjonowaniu. Nie jest jednak internetowym „testem na ADHD”, którego wynik samodzielnie przesądza o rozpoznaniu.
Jest narzędziem wykorzystywanym przez specjalistę jako część szerszego procesu diagnostycznego.
Co otrzymujesz po diagnozie ADHD?
Po spotkaniu psycholog przygotowuje pisemną opinię dotyczącą przeprowadzonego procesu diagnostycznego.
W opinii znajduje się informacja dotycząca obecności lub braku objawów ADHD.
Jeżeli w wyniku diagnozy potwierdzona zostaje obecność objawów ADHD, w opinii wyszczególnione są również obszary występowania objawów oraz sposób, w jaki wpływają one na funkcjonowanie pacjenta.
Taka opinia może być bardzo pomocna podczas dalszej konsultacji psychiatrycznej.
Jeżeli pacjent rozważa leczenie farmakologiczne, dokumentacja z przeprowadzonej diagnozy może stanowić ważny element informacji przekazywanych psychiatrze podczas dalszej konsultacji i podejmowania decyzji dotyczących leczenia.
Diagnoza psychologiczna i konsultacja psychiatryczna to dwa różne etapy. Psycholog nie zastępuje psychiatry w zakresie decyzji dotyczących farmakoterapii.
Specjaliści w NeuroVitalis zajmujący się
diagnostyką ADHD
Tak. Problemy z koncentracją, energią, organizacją czy regulacją emocji mogą występować również przy innych trudnościach psychicznych. Dlatego podczas diagnozy bierze się pod uwagę cały obraz funkcjonowania.
Tak. ADHD nie zawsze wiąże się z wyraźną nadruchliwością. U części osób dominują trudności związane z nieuwagą, organizacją i koncentracją.
Tak. Dla wielu osób diagnoza pozwala lepiej zrozumieć powtarzające się trudności i sposób własnego funkcjonowania. Może również pomóc określić, jakie formy wsparcia będą najbardziej przydatne.
Nie zawsze jest formalnym warunkiem konsultacji psychiatrycznej, jednak pisemna opinia z przeprowadzonej diagnozy może być bardzo pomocna dla psychiatry podczas dalszej oceny i podejmowania decyzji dotyczących leczenia.
ADHD można skutecznie wspierać poprzez odpowiednio dobrane formy leczenia i strategie radzenia sobie z objawami. W zależności od potrzeb może obejmować ono m.in. psychoedukację, pracę psychologiczną oraz – po konsultacji z lekarzem – farmakoterapię.
Nie jest wymagane specjalne przygotowanie. Warto jednak wcześniej zastanowić się nad trudnościami, które występują obecnie, oraz nad swoim funkcjonowaniem w dzieciństwie. Jeśli posiadasz dokumenty lub informacje dotyczące tego okresu, mogą być pomocne podczas wywiadu.
Nie. Objawy ADHD mogą zmieniać swoją postać wraz z wiekiem. U dorosłych częściej widoczne są m.in. trudności z organizacją, zarządzaniem czasem, koncentracją, realizacją obowiązków czy regulacją emocji.
Co warto wiedzieć? – diagnostyka ADHD u dorosłych