Badanie funkcji poznawczych
Diagnostyka funkcji poznawczych
W NeuroVitalis oferujemy specjalistyczną diagnostykę funkcji poznawczych, która pozwala ocenić m.in. pamięć, uwagę, funkcje językowe, funkcje wykonawcze oraz inne procesy poznawcze związane z funkcjonowaniem ośrodkowego układu nerwowego.
Badanie pomaga określić charakter i zakres występujących trudności. Zaburzenia funkcji poznawczych mogą towarzyszyć wielu chorobom neurologicznym, urazom, a także niektórym zaburzeniom psychicznym.
Kompleksowa ocena funkcji poznawczych może być istotnym elementem dalszej diagnostyki, monitorowania zmian oraz planowania odpowiedniego wsparcia i terapii.
Objawy zaburzeń funkcji poznawczych
Trudności poznawcze mogą dotyczyć różnych obszarów funkcjonowania. Najczęściej pacjenci zgłaszają problemy z pamięcią, koncentracją, odnajdywaniem właściwych słów, planowaniem lub wykonywaniem codziennych czynności.
Nie zawsze oznaczają one chorobę neurologiczną. Mogą pojawiać się również w związku ze stresem, przemęczeniem, zaburzeniami snu, zaburzeniami psychicznymi lub innymi problemami zdrowotnymi.
Szczegółowe badanie pozwala określić, czy zgłaszane trudności rzeczywiście dotyczą funkcji poznawczych oraz których obszarów dotyczą.
Najczęstsze objawy:
-
pogorszenie pamięci,
-
trudności z koncentracją,
-
zapominanie spotkań, terminów i wydarzeń,
-
problemy z zapamiętywaniem nowych informacji,
-
gubienie przedmiotów,
-
trudności ze znalezieniem właściwych słów,
-
problemy z planowaniem i organizacją,
-
spowolnienie wykonywania zadań,
-
poczucie „mgły mózgowej”,
-
trudności w wykonywaniu czynności, które wcześniej nie sprawiały problemu.
Kiedy warto wykonać badanie funkcji poznawczych?
Badanie funkcji poznawczych może być wskazane zarówno wtedy, gdy pacjent sam zauważa pogorszenie sprawności umysłowej, jak i wtedy, gdy zmiany w funkcjonowaniu obserwują jego bliscy.
Szczególne znaczenie może mieć u osób z chorobami neurologicznymi, po przebytych urazach lub udarach oraz w sytuacji podejrzenia zaburzeń pamięci i procesów otępiennych.
Badanie może być wykonywane m.in. u osób:
-
z zaburzeniami pamięci i koncentracji,
-
z podejrzeniem otępienia,
-
po udarach mózgu,
-
po urazach neurologicznych,
-
z chorobami ośrodkowego układu nerwowego,
-
zauważających pogorszenie sprawności umysłowej,
-
doświadczających „mgły mózgowej”,
-
mających trudności w codziennym funkcjonowaniu,
-
wymagających oceny neuropsychologicznej przed określonym leczeniem lub zabiegiem.
Jak wygląda diagnostyka funkcji poznawczych?
Kompleksowe badanie funkcji poznawczych obejmuje zazwyczaj trzy spotkania.
Wywiad kliniczny
Pierwsze spotkanie poświęcone jest szczegółowemu wywiadowi dotyczącym aktualnych trudności, historii zdrowia oraz codziennego funkcjonowania.
Badanie neuropsychologiczne
Podczas kolejnego spotkania przeprowadzane jest właściwe badanie funkcji poznawczych z wykorzystaniem odpowiednio dobranych metod i narzędzi diagnostycznych.
Omówienie wyników
Ostatnie spotkanie obejmuje omówienie wyników, przedstawienie wniosków oraz rekomendacji dotyczących dalszej diagnostyki, terapii lub rehabilitacji.
W przypadku bardziej złożonego obrazu klinicznego proces diagnostyczny może zostać wydłużony.
Badanie funkcji poznawczych w chorobach neurologicznych
Zaburzenia funkcji poznawczych mogą towarzyszyć m.in.:
-
chorobom neurodegeneracyjnym (chorobie Alzheimera i inne otępieniom, chorobie Parkinsona)
-
chorobom naczyniowym mózgu (udarom, przewlekłej niewydolność naczyniowo-mózgowa)
-
stwardnieniu rozsianemu (SM)
-
urazom czaszkowo-mózgowym
-
padaczce
Badanie pozwala określić, które funkcje poznawcze są zachowane, a w których występują trudności, oraz ocenić ich wpływ na codzienne funkcjonowanie.
Specjaliści w NeuroVitalis zajmujący się
badaniem funkcji poznawczych
psycholog
mgr Katarzyna Michalak
Diagnoza funkcji poznawczych to specjalistyczna diagnostyka oceniająca pamięć, uwagę, funkcje językowe, wzrokowo-przestrzenne, wykonawcze, poznanie społeczne, świadomość objawów oraz inne procesy odpowiedzialne za codzienne funkcjonowanie.
Badanie zalecane jest m.in. osobom z problemami pamięci, trudnościami z koncentracją, podejrzeniem otępienia, po udarach mózgu oraz przy innych schorzeniach neurologicznych, a także osobom obserwującym u siebie nagłe zmiany zachowania, np. impulsywność, odhamowanie czy zaburzenia rytmów dobowych.
Do najczęstszych objawów należą: problemy z pamięcią, trudności z koncentracją, pogorszenie sprawności umysłowej, problemy z organizacją codziennych czynności, trudności w komunikacji, a także częste gubienie przedmiotów, zapominanie o bieżących sprawach, gubienie wątku w rozmowie czy zapominanie imion oraz twarzy znanych wcześniej osób.
Badanie polega na przeprowadzeniu wywiadu klinicznego, indywidualnym doborze testów, właściwym badaniu oraz omówieniu wyników wraz z rekomendacjami. W zależności od zgłaszanych trudności może obejmować testy pamięci, uwagi, funkcji wykonawczych, języka, funkcji wzrokowo-przestrzennych.
Tak. Diagnostyka funkcji poznawczych może wspierać wczesne wykrycie zaburzeń neurologicznych, diagnostykę różnicową oraz monitorowanie postępu choroby i skuteczności leczenia.
Badanie wykonywane jest przez psychologa zajmującego się diagnostyką neuropsychologiczną, posiadającego doświadczenie kliniczne w pracy z osobami dorosłymi i młodymi dorosłymi.
Co warto wiedzieć? – badanie funkcji poznawczych