Drżenie samoistne
Objawy, diagnostyka i leczenie drżenia samoistnego
Drżenie samoistne jest zaburzeniem ruchowym, które najczęściej powoduje mimowolne drżenie rąk, ale może również obejmować głowę, głos lub inne części ciała.
Drżenie może być łagodne i przez długi czas nie wpływać znacząco na codzienne funkcjonowanie. U części osób z czasem staje się jednak bardziej nasilone i utrudnia pisanie, jedzenie, picie, korzystanie z telefonu, pracę czy wykonywanie precyzyjnych czynności.
Drżenie rąk nie zawsze oznacza chorobę Parkinsona. Drżenie samoistne jest odrębnym zaburzeniem ruchowym i wymaga odpowiedniej diagnostyki neurologicznej.
W NeuroVitalis zajmujemy się diagnostyką i leczeniem drżenia samoistnego oraz innych zaburzeń ruchowych.
Jakie są objawy drżenia samoistnego?
Najczęstszym objawem jest drżenie rąk, szczególnie podczas wykonywania czynności.
Może być widoczne podczas:
-
pisania,
-
jedzenia,
-
picia z kubka lub szklanki,
-
trzymania sztućców,
-
korzystania z telefonu,
-
zapinania guzików,
-
wykonywania precyzyjnych ruchów,
-
utrzymywania rąk w określonej pozycji.
Drżenie może również dotyczyć:
-
głowy,
-
głosu,
-
brody lub żuchwy,
-
innych części ciała.
Nasilenie drżenia może zmieniać się w zależności od sytuacji. U części osób drżenie staje się bardziej widoczne podczas stresu, zmęczenia lub innych sytuacji zwiększających napięcie.
Drżenie rąk przy wykonywaniu czynności
Jedną z charakterystycznych cech drżenia samoistnego jest jego występowanie podczas aktywności.
Pacjent może zauważyć, że ręce zaczynają drżeć podczas pisania, nalewania napoju, jedzenia lub utrzymywania przedmiotu.
Z czasem objawy mogą utrudniać wykonywanie codziennych czynności i wpływać na samodzielność oraz komfort życia.
Drżenie samoistne a choroba Parkinsona
Drżenie rąk nie zawsze oznacza chorobę Parkinsona.
Drżenie samoistne i choroba Parkinsona są różnymi zaburzeniami neurologicznymi, choć ich objawy mogą być czasami mylone.
W drżeniu samoistnym drżenie często pojawia się lub nasila podczas wykonywania ruchu albo utrzymywania kończyn w określonej pozycji. W chorobie Parkinsona charakter drżenia i jego związek z ruchem są inne, a rozpoznanie opiera się również na ocenie innych objawów neurologicznych.
Nie należy samodzielnie rozpoznawać choroby Parkinsona na podstawie samego drżenia.
Jeżeli pojawiło się nowe drżenie rąk lub innych części ciała, szczególnie jeśli narasta albo towarzyszą mu inne objawy neurologiczne, warto skonsultować się z neurologiem zajmującym się zaburzeniami ruchowymi.
Leczenie drżenia samoistnego
Leczenie zależy od nasilenia drżenia, jego wpływu na codzienne funkcjonowanie, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz innych czynników.
Nie każdy pacjent z drżeniem samoistnym wymaga leczenia farmakologicznego. Jeśli jednak drżenie utrudnia codzienne życie, lekarz może zaproponować terapię mającą na celu zmniejszenie jego nasilenia.
W leczeniu farmakologicznym stosuje się między innymi propranolol lub prymidon. W zależności od sytuacji klinicznej lekarz może rozważyć również inne leki.
Dobór leczenia powinien uwzględniać nie tylko nasilenie drżenia, ale również choroby współistniejące, przyjmowane leki i możliwość wystąpienia działań niepożądanych.
Nie należy samodzielnie rozpoczynać, odstawiać ani zmieniać dawki leków stosowanych w leczeniu drżenia.
Toksyna botulinowa w leczeniu drżenia samoistnego
W wybranych, szczególnie trudnych do leczenia przypadkach można rozważyć również toksynę botulinową.
Według zaleceń American Academy of Neurology może być ona rozważana u pacjentów z opornym na leczenie drżeniem kończyn, głowy lub głosu.
Zastosowanie toksyny botulinowej wymaga odpowiedniej kwalifikacji i precyzyjnego określenia obszarów leczenia.
Co zrobić, jeśli leki nie pomagają na drżenie?
U części pacjentów leczenie farmakologiczne nie zapewnia wystarczającej kontroli drżenia albo jest źle tolerowane. W takiej sytuacji lekarz może rozważyć inne możliwości terapeutyczne.
W przypadku ciężkiego, znacznie ograniczającego funkcjonowanie drżenia u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów można rozważyć leczenie zabiegowe, w tym głęboką stymulację mózgu (DBS).
Kwalifikacja do terapii zaawansowanej wymaga szczegółowej oceny neurologicznej.
Specjaliści w NeuroVitalis zajmujący się
Leczeniem drżenia samoistnego
Co warto wiedzieć? – Diagnostyka i leczenie drżenia samoistnego
Czy drżenie rąk zawsze oznacza chorobę Parkinsona?
Nie. Drżenie rąk może mieć wiele przyczyn, a drżenie samoistne jest odrębnym zaburzeniem ruchowym. Charakter drżenia oraz obecność innych objawów neurologicznych pomagają lekarzowi ustalić właściwe rozpoznanie.
Drżenie samoistne najczęściej obejmuje obie kończyny górne, choć może być wyraźniej nasilone po jednej stronie. Jeśli drżenie jest jednostronne lub występują inne nietypowe objawy, lekarz powinien ocenić, czy nie ma innej przyczyny.
U części pacjentów występuje rodzinnie. Historia podobnych objawów u krewnych jest jednym z elementów, o które lekarz pyta podczas diagnostyki.
Stres, zmęczenie i inne sytuacje zwiększające napięcie mogą sprawiać, że drżenie staje się bardziej widoczne.
Kofeina może nasilać lub uwidaczniać drżenie u części osób. Warto obserwować, czy ograniczenie kofeiny wpływa na nasilenie objawów.
Tak. Dostępne są metody, które mogą zmniejszać nasilenie drżenia. W zależności od sytuacji stosuje się leczenie farmakologiczne, a w wybranych przypadkach również toksynę botulinową lub metody leczenia zaawansowanego.
Warto skonsultować się ze specjalistą, jeśli drżenie narasta, utrudnia codzienne czynności, wpływa na pracę lub pojawia się razem z innymi objawami neurologicznymi.